Liên kết web
Số lượt truy cập

8

151978

Hoạt động Khoa học

Hội thảo khoa học quốc gia: “Lao động nữ chưa qua đào tạo - Những vấn đề xã hội trong kỷ nguyên số”

19/12/2018
Ngày 30/11/2018, tại Hà Nội, Hội đồng Khoa học thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội (KHXH) Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Lao động nữ chưa qua đào tạo - những vấn đề xã hội trong kỷ nguyên số”.

Tham dự Hội thảo có TS. Bùi Thị Hòa, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam; ThS. Đỗ Thị Thu Thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam; TS. Trần Quang Tiến, Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam cùng các đồng chí lãnh đạo các đơn vị, cơ quan thuộc TW Hội LHPN Việt Nam.

 

Về phía Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam; TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam; PGS.TS. Trần Thị Minh Thi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới cùng nhiều cán bộ nghiên cứu đến từ các cơ quan, viện nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam.

 

Về phía đại biểu khách mời có TS. Nguyễn Thị Mai Hoa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa Giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội; các đồng chí nguyên là lãnh đạo của TW Hội LHPN Việt Nam và đông đảo đại diện các bộ, cơ quan, ban ngành, đoàn thể, viện nghiên cứu ở Hà Nội.   

PGS.TS. Trần Thị Minh Thi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới, đã trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo khái quát về tình hình của lao động nữ nói chung và lao động nữ chưa qua đào tạo nói riêng ở Việt Nam. Báo cáo nhận định: “Phụ nữ chiếm một nửa dân số và đóng góp khoảng một nửa lực lượng lao động ở Việt Nam hiện nay. Trong đó, lao động nữ chưa qua đào tạo chiếm một lực lượng đông đảo, là một trong những nhóm yếu thế trong thị trường lao động và mang nhiều đặc trưng nhân khẩu - xã hội bất lợi (tỷ lệ thất nghiệp cao, việc làm bấp bênh, thu nhập thấp, tập trung chủ yếu nhóm nghèo, sống ở nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số, ở nhóm phụ nữ lớn tuổi, học vấn thấp)… Phụ nữ, đặc biệt là lao động nữ chưa qua đào tạo, vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn do thiếu hụt hệ thống chính sách, sự giám sát việc thực hiện các chính sách đảm bảo quyền lợi cho phụ nữ trong thực tiễn, các dịch vụ hỗ trợ, các quan điểm văn hóa mang tính định kiến giới.v.v..”.

 

Hội thảo bao gồm 23 báo cáo về các chủ đề lao động, việc làm, an sinh xã hội, đời sống hôn nhân, gia đình, những thách thức và thuận lợi của nhóm lao động nữ chưa qua đào tạo trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, được in trong kỷ yếu: Lao động nữ chưa qua đào tạo: Những vấn đề xã hội trong kỷ nguyên số (NXB Lao động, 2018). Các báo cáo tiêu biểu được trình bày tại hội thảo gồm: “Đặc điểm và một số chiều cạnh thực trạng lao động nữ không qua đào tạo” của Trần Quý Long, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới; “Xu hướng lựa chọn nghề nghiệp, việc làm của nữ thanh niên nông dân hiện nay” của Nguyễn Tuấn Anh, Viện Nghiên cứu Thanh niên; “Ứng phó của nữ nông dân với thiên tai và biến đổi khí hậu-những thách thức trong kỷ nguyên số” của Đặng Thanh Nhàn, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới; “Sử dụng vốn xã hội trong đổi mới kỹ thuật và công nghệ sản xuất của phụ nữ một số làng nghề vùng châu thổ sông Hồng” của Phan Thị Thu Hà, Học viện Phụ nữ Việt Nam; “Đời sống vật chất tinh thần và chất lượng hôn nhân gia đình của lao động nữ hoạt động trong lĩnh vực lao động giản đơn” của Hà Thị Minh Khương, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới.

 

Báo cáo tham luận “Đặc điểm và một số chiều cạnh thực trạng lao động nữ không qua đào tạo” của Trần Quý Long, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới đã sử dụng số liệu các cuộc tổng điều tra quốc gia, tập trung phân tích đặc điểm, thực trạng của nhóm lao động nữ không qua đào tạo và đã chỉ ra những khác biệt theo các đặc trưng cá nhân và hộ gia đình của nhóm đối tượng này. Báo cáo cung cấp những con số đáng chú ý: Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020 đã xác định “Tỷ lệ lao động nữ nông thôn dưới 45 tuổi được đào tạo nghề và chuyên môn kỹ thuật đạt 25% vào năm 2015 và 50% vào năm 2020”, trong khi thực tế cho thấy năm 2015 tỷ lệ này mới chỉ đạt 14,4% và năm 2016 đạt 15%, điều tra lao động việc làm năm 2016, cả nước có 79,1% lực lượng lao động chưa được đào tạo trình độ chuyên môn kỹ thuật.   

 

Nguyễn Tuấn Anh, Viện Nghiên cứu Thanh niên trong báo cáo tham luận “Xu hướng lựa chọn nghề nghiệp, việc làm của nữ thanh niên nông dân hiện nay” đã nhận xét: Về xu hướng lựa chọn việc làm, gần 1/2 nữ thanh niên sẵn sàng làm việc trái ngành trái nghề miễn là có thu nhập cao; nữ thanh niên nông dân hiện nay còn gặp phải rất nhiều khó khăn, hạn chế trong quá trình làm việc, như thiếu kỹ năng nghề nghiệp, thiếu hỗ trợ tư vấn trong tìm kiếm việc làm, thiếu thông tin dự báo về việc làm trong tương lai. Nhìn chung nữ thanh niên nông dân tự đánh giá về năng lực đáp ứng yêu cầu công việc của bản thân còn thấp, về cơ bản chưa đáp ứng được những yêu cầu của công việc đề ra.

 

Báo cáo tham luận “Đời sống vật chất tinh thần và chất lượng hôn nhân gia đình của lao động nữ hoạt động trong lĩnh vực lao động giản đơn” của Hà Thị Minh Khương, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới cho thấy: So với phụ nữ qua đào tạo, phụ nữ thuộc nhóm lao động giản đơn phải sống trong điều kiện bất lợi hơn rất nhiều về điều kiện nhà ở, tiện nghi sinh hoạt, thu nhập và điều kiện kinh tế; họ cũng có vai trò thấp trong gia đình so với phụ nữ đã qua đào tạo. Phụ nữ lao động giản đơn gặp phải các vấn đề sức khỏe thể chất và tinh thần, hạn chế trong hoạt động vui chơi giải trí nhiều hơn so với nhóm lao động có đào tạo.

 

TS. Đặng Xuân Thanh, chủ trì hội thảo, nhận xét: Thiên chức của người phụ nữ, thiên chức gia đình và thiên chức xã hội là hai thiên chức cơ bản, cá nhân tôi là nam giới thì nghĩ như vậy. Và để cân bằng giữa hai thiên chức này là một vấn đề rất khó khăn. Tại Việt Nam thì chúng ta trong nhiều năm qua vấn đề bình đẳng giới đã được Đảng và Nhà nước và các ban ngành quan tâm, chúng ta hiện nay đã có luật Bình đẳng giới và theo các chỉ số như PGS. TS. Trần Thị Minh Thi có nêu thì khoảng cách giới của chúng ta đang thu hẹp lại, vấn đề bất bình đẳng giới của chúng ta cũng đang được đẩy lùi. Đấy là những cái chỉ số mà không chỉ Việt Nam mà cả Quốc tế cũng đánh giá rất cao. Tuy nhiên đặt trong bối cảnh mới là kỷ nguyên số thì lại đặt ra những thách thức mới, lại có những yếu tố mà gây mất bình đẳng, tăng cường, gia tăng bất bình đẳng, đặc biệt là trong vấn đề việc làm, trong vấn đề đào tạo. Nếu người phụ nữ mà đặt trọng tâm vào gia đình thì rất khó có những đổi mới về mặt xã hội.

 

Các đại biểu tham dự hội thảo đã thảo luận sôi nổi về chủ đề của hội thảo cũng như các vấn đề mà các báo cáo tham luận đã nêu ra. Các ý kiến quan tâm đến một số vấn đề xã hội như việc nghiên cứu lao động nữ chưa qua đào tạo phải đặt ra giả thuyết việc làm, tạo việc làm, tạo sinh kế cho lao động nữ; Cần có thêm những tham luận về vấn đề lao động nữ chưa qua đào tạo ở khu vực đô thị; Mặt khác, có ý kiến cho rằng phụ nữ nông thôn chưa qua đào tạo chiếm tỷ lệ lớn nhưng thực chất họ lại có đóng góp rất nhiều trong việc xây dựng nông thôn mới, do đó cần nhìn nhận lại vai trò của phụ nữ trong xây dựng nông thôn mới; Cần phải đưa ra lý giải nguyên nhân vì sao trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà lao động nữ chưa qua đào tạo lại chiếm tỷ lệ áp đảo?. v.v…

 

Phát biểu kết luận tại hội thảo, TS. Bùi Thị Hòa, Phó chủ tịch Hội LHPN Việt Nam nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc hợp tác nghiên cứu khoa học giữa hai cơ quan là Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và Hội LHPN Việt Nam nhằm đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào hoạch định chính sách và thực tiễn cuộc sống. Một trong những nội dung hợp tác đó là phối hợp tổ chức nghiên cứu lý luận và tổng kết về các vấn đề liên quan đến gia đình, bình đẳng giới. Phối hợp điều tra cơ bản, khảo sát đánh giá, xây dựng cơ sở dữ liệu cho công tác bình đẳng giới. Khảo sát đánh giá các chủ trương, chính sách, mô hình, giải pháp hỗ trợ phát triển phụ nữ. Xây dựng nội dung nghiên cứu, xây dựng cơ sở khoa học đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển đảm bảo bình đẳng giới, chính sách việc làm cho phụ nữ; đảm bảo chính sách khuyến khích hỗ trợ phụ nữ tham gia đào tạo, nâng cao trình độ, tiếp cận  khoa học công nghệ, khởi nghiệp; chính sách hỗ trợ đặc biệt cho phụ nữ vùng sâu, vùng cao, biên giới, hải đảo, người dân tộc thiểu số, khuyết tật, đơn thân, cao tuổi, mang thai và nuôi con nhỏ, lao động nữ di cư, chuyển đổi nghề nghiệp.v.v.. TS. Bùi Thị Hòa cũng đánh giá cao về các nội dung nghiên cứu của các bài tham luận tham gia Hội thảo và cho rằng nội dung Kỷ yếu hội thảo sẽ thuyết phục hơn nếu có thêm các bài tham luận từ phía các cơ quan nghiên cứu thuộc Bộ Lao động Thương binh và Xã hội và Hội LHPN Việt Nam.

 

Hội thảo “Lao động nữ chưa qua đào tạo - những vấn đề xã hội trong kỷ nguyên số” thành công tốt đẹp. Đây là cơ hội để các nhà hoạch định chính sách, quản lý nhà nước, các nhà nghiên cứu và thực hành xã hội cùng trao đổi về thực trạng và những đặc điểm cơ bản của lao động nữ chưa qua đào tạo hiện nay, nêu lên các thách thức chính về gia đình và xã hội, các thuận lợi và khoảng trống về chính sách, từ đó xác định được những nội dung cần quan tâm về xây dựng chính sách nhằm thúc đẩy sự tham gia hiệu quả công bằng của phụ nữ nói chung và lao động nữ chưa qua đào tạo trong kỷ nguyên số.

2018

 

Phan Thị Thanh Mai


Các tin cũ hơn.................................................